Polska Szkoła Sobotnia w Milford działa nieprzerwanie od 1985 roku i jest kontynuacją szkoły sobotniej, która rozpoczęła swoją działalność w obozach demobilizacyjnych Wojska Polskiego na terenie hrabstwa Surrey w Wielkiej Brytanii.
Chociaż scena polityczna i pozycja Polski w świecie uległa znaczącej zmianie od czasów II wojny światowej, a także w okresie posolidarnościowym w 1990 roku oraz po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej w 2004 roku — cele szkoły pozostały prawie identyczne: nauczanie języka polskiego oraz podtrzymanie tradycji i kultury polskiej.
Polska dołączyła do Unii Europejskiej w maju 2004 roku i od tego czasu Polacy mogą swobodnie poruszać się po Europie i bez żadnych trudności osiedlać się oraz podejmować pracę w większości krajów unijnych. Sytuacja ta doprowadziła do znacznego (i nagłego) zwiększenia się liczby Polaków mieszkających na terenie Wielkiej Brytanii do czasu tzw. Brexitu, kiedy to Wielka Brytania niewielką większością głosów (poniżej 4%), w swoim referendum krajowym zagłosowała za opuszczeniem Unii Europejskiej z dniem 1 stycznia 2021 roku.
Ogromny napływ Polaków do Wielkiej Brytanii w okresie po 2004 roku spowodował duży przyrost naturalny wśród polskiej społeczności. W związku z tym potrzeba istnienia szkół polskich jest ogromna. Szkoły polskie konsekwentnie nauczają dzieci i młodzież ojczystego języka, kultury, tradycji oraz miłości do Polski, ojczyzny ich rodziców.
W 1953 została utworzona w Londynie Polska Macierz Szkolna (PMS), która do dziś promuje oraz wspomaga polskie szkoły sobotnie na terenie Wielkiej Brytanii. Pierwszym prezesem PMS był generał Władysław Anders.
Dużą grupę uczniów szkoły w Milford w okresie po 2004 roku stanowiły dzieci urodzone w Polsce, których rodzice pragnęliby ich dzieci kontynuowały naukę języka ojczystego w duchu polskim.
Szkoła współpracuje ściśle z Polską Parafią w Milford, Surrey.
W początkowych latach, szkoła korzystała głównie z pomieszczeń Domu Parafialnego w Milford. Przez krótki okres lekcje odbywały się również w St Thomas’s School w Guildford oraz Rodborough School w Milford. Od roku 2016 siedzibą szkoły jest Weydon School w Farnham, Surrey.
Dom parafialny został zakupiony wielkim staraniem i odremontowany przez polską społeczność na użytek tutejszych Polaków w czerwcu 1984 roku. Stało się to dzięki ofiarności parafialnego darczyńcy śp. Edwarda Ciosa, który jest pochowany na cmentarzu w Brookwood, Woking, Surrey. Proboszczem parafii był wówczas ksiądz Tadeusz Grzesik, który przy współpracy z parafialną społeczniczką Panią Józefą Rakowicz oraz Prezesem Parafii Tadeuszem Czuchnickim zakupili obecny Dom parafialny w Milford. Tadeusz Czuchnicki był jednocześnie Prezesem Stowarzyszenia Polskich Kombatantów Nr 103 w okręgu Surrey.
W okresie przed zakupem Domu Parafialnego w Milford, ks.Tadeusz Grzesik razem z Panią Bojakowską zebrali pierwszą grupę dzieci polskich, a nauczanie odbywało się w Guildford, Rydes Hill.
Ks. Tadeusz Grzesik był Proboszczem Parafii w Milford w latach od 1976 do 1984 i niestety dane mu było mieszkać w Domu Parafialnym w Milford tylko przez ostatnie 3 miesiące, przed planowanym wyjazdem do Polski na dalsze studia doktoranckie. W poprzednich latach, ks. Grzesik mieszkał gościnnie najpierw u polskich parafian państwa Słysz, następnie w Ladywell Convent w Godalming oraz prywatnie u ks. Reynolds’a.
Powojenna polska społeczność wywodziła się głównie z rodzin wojskowych stacjonujących na terenach hrabstwa Surrey w tzw. obozach demobilizacyjnych utworzonych po zakończeniu II wojny światowej.
Po likwidacji tych obozów wiele rodzin polskich nadal pozostało w Surrey, w okolicach Godalming, Milford, Witley, Elstead, Thursley, Plaistow i Guildford. Część osób wyjechała do Londynu lub innych miejscowości w poszukiwaniu pracy lub z przyczyn rodzinnych. Niestety droga powrotna do Polski była dla większości z nich zamknięta. Wszyscy jednak pozostali Polsce lojalni, zachowali swoją polskość i głęboką miłość do Ojczyzny, która objawiała się uszanowaniem kultury i tradycji polskich, oraz przekazywaniem znajomości języka polskiego następnym pokoleniom.
Nie sposób wymienić wszystkich nazwisk miejscowych polskich patriotów. Jeden z nich, pan Edward Cios, przekazał znaczny spadek na zakup obecnego Domu Parafialnego. Wielu innych parafian latami oddawało i nadal oddaje swój własny czas i wysiłek na wyremontowanie i utrzymanie domu, który stał się mieszkaniem polskiego księdza, centrum wielu spotkań Polaków, a także siedzibą Polskiej Szkoły Sobotniej.
Dzięki temu Msze Święte od czasów obozów demobilizacyjnych odbywają się w języku polskim, a dzieci z rodzin polskich mają możliwość uczęszczania na lekcje religii, przyjęcia Sakramentu Chrztu Świętego, przystąpienia do Pierwszej Komunii Świętej, Bierzmowania, a potem Sakramentu Małżeństwa. Na terenie parafii odbywają się także pogrzeby w języku polskim.
Polskiej Szkole Sobotniej w Milford nadano imię śp. Tadeusza Czuchnickiego, mieszkańca obozu demobilizacyjnego Wojska Polskiego na tutejszym terenie. Był on wielkim patriotą, wieloletnim, bezinteresownym działaczem i prezesem Parafii w Milford oraz Koła SPK Nr 103 na terenie Surrey. Funkcje te sprawował do momentu nagłej śmierci w 1993 roku. Pan Tadeusz jest pochowany na cmentarzu w Eshing, blisko Milford, Surrey.
Pan Tadeusz brał aktywny udział w życiu szkoły jako prezes i opiekun z ramienia Koła SPK. Był stałym organizatorem wielu imprez patriotycznych na terenie Surrey — takich jak Obchody Rocznicy Konstytucji 3 Maja, Świętego Mikołaja, Opłatka Parafialnego, Jajka Wielkanocnego, itp. Był też autorem wielu wierszy, które często były recytowane podczas różnych uroczystości. Panu Tadeuszowi zawdzięczamy istnienie obecnej szkoły, dla której był zawsze wielką podporą moralną i niezastąpioną pomocą.
Obecna kadra nauczycielska pracuje równie ciężko i bezinteresownie kontynuując nauczanie języka polskiego wśród nowego pokolenia Polaków.
Dzięki istnieniu Polskiej Szkoły Sobotniej młodzież ma możliwość przygotowania się i zdawania egzaminów z języka polskiego jako języka obcego na poziomie małej matury, czyli GCSE, oraz dużej matury A Level, uznawanych przez władze szkolne oraz Ministerstwo Oświaty Wielkiej Brytanii. Daje to uczniom lepszy start życiowy ze względu na posiadanie dodatkowych punktów egzaminacyjnych, które często okazują się pomocne przy przyjęciu na wyższe uczelnie.
Szkoła współpracuje ściśle z Polską Macierzą Szkolną (PMS) w Londynie, która ustala program nauczania i wspomaga szkoły sobotnie oferując programy szkoleniowe dla nauczycieli i uczniów, oraz dotacje finansowe.
W 1985 roku mgr Grażyna Cheshire, razem z ówczesnym Proboszczem Parafii ks. Stanisławem Cymbalistą, zainicjowała otwarcie – w Domu Parafialnym – Polskiej Szkoły Sobotniej Milford.
Pierwszymi nauczycielkami w Szkole były Panie: mgr Grażyna Cheshire, dr inż. Zofia Łuklińska, śp. Księżna Natalia Czartoryska, Beata Piwowarek oraz dr Izabella Wilczyńska.
Dr Izabella Wilczyńska pełniła dodatkowo funkcję pierwszego skarbnika szkoły w Milford (do roku 2015).
Panie Elżbieta Figg, Józefa Kruk oraz Maria Hewitt brały czynny udział w organizacji i nauczaniu początkowym dzieci w pierwszym okresie założenia Szkoły w Domu Parafialnym.
Inni byli długoletni nauczyciele Szkoły w Milford to: mgr Ewa Andrzejewska, dr Krzysztof Kucharski, mgr Joanna Krzysztoń, Renata Pater-Kozłowska, mgr Renata Hollebone, Izabela Miklas-Sikora, Piotr Treger (nauczyciel historii do roku 2023).
W roku 1995 powstała w Szkole pierwsza klasa maturalna A-Level, którą do dzisiejszego dnia prowadzi – przygotowywując również program nauczania – Pani mgr Antonina Machowska.
Jednocześnie Pani mgr Antonina Machowska pozostaje od 1995 roku zastępcą Dyrektora Szkoły oraz przedstawicielką Szkoły zasiadającą w Zarządzie Polskiej Macierzy Szkolnej (PMS) w Londynie, pełniąc funkcję Vice Prezesa PMS.
Po wejściu Polski do Unii Europejskiej Szkoła dodatkowo zorganizowała kurs języka angielskiego dla nowo przybylych z kraju Polaków. Kurs prowadzony był przez mgr Katarzynę Wolynski i skorzystało z niego wielu zainteresowanych.
Prezesem Szkoły pozostaje od 1996 roku dr inż. Wojciech Machowski.
Ksiegowość od roku 2016 prowadzi mgr Małgorzata Wojtynka-Sims.
Ważną funkcję Przewodniczącego Rady Rodziców sprawuje od wielu lat Pan Stefan Błaszczyk-Brooks.
Pani Renata Pater-Kozłowska przez okres wielu lat, do roku 2022, sprawowała funkcję Administratora, a następnie Vice-Dyrektora Szkoły do spraw administracyjnych.
Dyrektorem i organizatorem Szkoły od 1987 do 2022 roku była dr inż. Zofia Łuklińska, która jednocześnie pełniła obowiązki Child Protection Officer / Safequarding Officer dla Szkoły oraz całej Polskiej Parafii w Milford.
Od 2022 roku, funkcję Dyrektora Szkoły przejęła mgr Justyna Borucka, a Administratorem Szkoły została mgr Magdalena Bracik. Pozostałe funkcje nie uległy zmianie.
Po rezygnacji dr inż. Zofii Łuklinskiej z funkcji Dyrektora w styczniu 2022 roku, nadano jej tytuł Dyrektora Honorowego Szkoły w uznaniu 35-letnich zasług dla Szkoły.
Za wieloletnie zasługi na polu edukacji młodzieży w edukacji polskiej za granicą, wielu nauczycieli naszej Szkoły zostało odznaczonych przez Polską Macierz Szkolną Złotą Odznaką PMS, a przez oraz Rząd Rzeczypospolitej Polskiej Medalem Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz Złotym Krzyżem Zasługi.
Co roku opuszczają Szkołę — ze znakomitymi wynikami egzaminów — absolwenci małej (GCSE) i dużej (A Level) matury z języka polskiego jako języka obcego. Większość z nich ukończyła studia uniwersyteckie i osiąga znaczące sukcesy w karierze zawodowej zarówno w Wielkiej Brytanii jak i za granicą.
Przez ostatnie 40 lat Szkoła przeszła ogromną i wspaniałą transformację.
W początkowych latach liczba uczniów była stosunkowo niewielka, a obecnie (rok 2024) wynosi ok. 260. Znakomity zespół nauczycielski i pomocniczy liczy ok. 40 osob.
Szkoła jest organizacją charytatywną, zarejestrowaną w Charity Commission of England and Wales, otwartą dla uczniów w wieku od 3 do 18 lat, bez względu na pochodzenie i jakiekolwiek inne czynniki socjalne.
Szkoła posiada własną stronę internetową: https://polskaszkolasurrey.co.uk/ oraz własny profil na Facebook: https://www.facebook.com/szkola.milford
Opracowała: dr inż. Zofia Łuklinska, Dyrektor Honorowy, lipiec 2022, uzupełnienie lipiec 2024